Ads slot

Văn hóa cocktail của Nhật Bản (Phần 1)

Văn hóa cocktail của Nhật Bản (Phần 1)

*Đây là một loạt bài viết về lịch sử văn hóa Cocktail của Nhật Bản. Nội dung khá dài nên chia làm ba phần để các bạn đọc có thể dễ dàng theo dõi*

Phần 1 - Khúc dạo đầu

Khi nói về cocktail, có thể chắc chắn một điều nó là một thứ không hề xuất phát từ Nhật Bản. Nó là một nét văn hóa được du nhập từ Tây Phương. Thậm chí dù bạn không phải là một người chuyên uống rượu đi nữa thì chí ít bạn cũng đã từng nghe về những cái tên như Martini, Manhattan hoặc Gin & Tonic…v.v. Tất cả những cái tên ấy đều thuộc về phương Tây.
Văn hóa cocktail của Nhật Bản (Phần 1)
(Ảnh: Bar Trench - Shibuya, Tokyo, Nhật Bản)
Tuy nhiên trong vòng khoảng 2 thập kỉ vừa qua, những bartender đến từ Nhật Bản nổi lên như một hiện tượng, như những vị “thánh”, những siêu sao trong cộng đồng pha chế quốc tế. Một số cái tên tiêu biểu có thể kể đến là Hidetsugu Ueno, Shingo Gokan, Hiroyasu Kayama, Shuzo Nagumo, Michito Kaneko,..v.v. Mọi chuyện khởi đầu vào năm 2008, khi tạp chí Bon Appetit đưa ra tuyên bố rằng Tokyo là “kinh đô Cocktail của thế giới”. Hai năm sau đó, trong một sự kiện vô tiền khoáng hậu, 120 người may mắn ở New York đã trả một số tiền kếch sù là 675 $ để tận mắt chứng kiến bậc thầy bartender Kazuo Uyeda trình diễn kĩ thuật “Hard Shake”, một phát minh của chính ông, trong lần đến Mỹ hiếm hoi của mình.

Ngày nay thì các dụng cụ pha chế đến từ Nhật Bản cũng được xem là một tiêu chuẩn trong ngành pha chế.
Sử gia chuyên nghiên cứu về cocktail David Wondrich đã nói rằng: “ Các loại Mixing Glass của Nhật có tính phổ biến rất cao. Các dụng cụ đong rượu (jigger), bình lắc, muỗng khuấy và cả các chai đựng bitter đều được sử dụng một cách rộng rãi.” Ấy là chưa kể việc đẽo gọt đá viên thành hình khối cầu hay hình kim cương được xem như thước đo tay nghề của một bartender thời nay.

Ông cũng nói rằng phong cách pha chế của người Nhật là “tinh hoa của thế giới pha chế ở thập niên 1930s”. Nhưng đối với một nét văn hóa từ Tây Phương, thì bằng cách nào mà người Nhật lại có thể tạo nên ảnh hưởng to lớn đến như vậy ? Liệu họ có phải là những người gác cổng cho một truyền thống pha chế vốn đã bị lãng quên từ lâu đời ?

Để trả lời câu hỏi này, hãy quay ngược thời gian đi về năm 1860. Đây là thời điểm đánh dấu sự xuất hiện của một quầy bar theo phong cách Tây Phương đầu tiên ở Nhật, tọa lạc bên trong một khách sạn của người Hà Lan ở Yokohama. Quầy bar này được thiết kế với mục đích duy nhất chỉ để phục vụ cho khách Tây, tiêu biểu là những thương gia, thủy thủ, doanh nhân ngoại quốc,..v.v, những người có tửu lượng “có hạng”. Các nhà nghiên cứu lịch sử của Nhật cũng ghi nhận rằng ở thời đó, đối với người phương Tây thì vào ban đêm chẳng có hoạt động nào khác ngoài việc đi uống rượu cả. Người Tây còn được chính quyền kêu gọi hãy ở bên trong nơi bạn đang ở, vì nếu họ đi ra ngoài thì có nhiều khả năng sẽ bị bắt gặp bởi những samurai vốn có thành kiến chống đối sự ảnh hưởng của người phương Tây. Tồi tệ hơn, họ có thể sẽ phải bỏ mạng.

Quay trở về quầy bar ở khách sạn của người Hà Lan ở Yokohama, ở thời đó người ta chỉ phục vụ bia, rượu vang và các loại rượu mạnh, và chẳng có gì khác. Phải đến năm 1874, quán bar phục vụ cocktail đầu tiên ở Nhật mới được thành lập, nằm bên trong khách sạn Yokohama International. Bartender chưởng quản lúc đấy là tên là Purvis, đã lập một danh sách các loại đồ uống gồm những thứ rất dễ hợp khẩu vị với người Tây lẫn người Nhật. Tuy nhiên, mọi thứ chỉ thật sự tiến bước khi Louis Eppinger, một người Đức được mời về làm quản lý vào năm 1890. Louis đã có kinh nghiệm quản lý các saloon ở Mỹ, đồng thời lại có danh tiếng là một người vui tính, dễ gần nên không khó để ông có thể lo các việc tại quầy bar trong khách sạn. Hình ảnh của Louis thời ấy được miêu tả như sau: áo vest trắng, ít tóc, râu kẽm đen, luôn thích chọc cười người khác và lúc nào cũng vui vẻ. Đa số khách của khách sạn Yokohama International thời đó là người ngoại quốc, tuy nhiên những người giúp di sản của Louis Eppinger lại là những người Nhật. Các tập sự của ông hầu hết đều là người Nhật, những thanh niên trẻ tuổi, tình nguyện theo chân Louis để học về cách làm những thức uống đậm chất Tây Phương kia, để rồi khi Louis qua đời vào năm 1907, môn đồ của ông đã tản ra khắp đất nước Nhật. Một số lớn, bằng một cách nào đó, đã tập trung tại khu vực Ginza, Tokyo – chốn xa hoa bậc nhất Nhật Bản.

Người xưa có câu “Thiên thời, Địa lợi, Nhân hòa”, quả thật không sai đối với nước Nhật. Chính vào thời điểm đầu thế kỉ 20, người ta bắt đầu thấy nhiều quán café, bistro, bar, nhà hàng, …v.v; theo phong cách của châu Âu mọc lên. Chính những nơi ấy đã giới thiệu với tầng lớp trí thức, những người trẻ sành điệu, những người có thu nhập khá giả ở Nhật các loại đồ uống đến từ phương Tây, trong đó có cocktail. Trong vòng 2 thập kỉ sau, Ginza trở thành chốn tụ hội của của những buổi tiệc tùng, ăn chơi, hưởng thụ xa hoa nhất xứ mặt trời mọc.

Vào khoảng thời điểm 1924, cuốn sách viết về cocktail theo phong cách Tây Phương đầu tiên của người Nhật được ra đời. Tựa đề là “Kokuteeru” – (コクテール), với tác giả là một bartender tên Yonekichi Maeda. Cuốn sách có lời tựa như sau (tôi xin để nguyên văn dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Anh mà tôi tìm được):

“Cocktails afford vast pleasure amidst a day’s labors and a chance to re-invigorate oneself for the day to come, making them instrumental not only in self-improvement but that of society and our nation at large.”

Dĩ nhiên nó không phải là cuốn sách viết về cocktail đầu tiên của nước Nhật, nhưng nó là cuốn sách được trình bày theo phong cách Tây Phương đầu tiên, với các tỉ lệ, đo lường nguyên liệu được ghi chép một cách tỉ mỉ, chính xác. Để cho các bạn đọc có thể hình dung mốc thời gian dễ hơn, thì cuốn sách này xuất hiện 6 năm trước khi tác phẩm “Savoy Cocktail Book” ra đời, và các sử gia đã chỉ ra rằng rất nhiều công thức trong “Savoy Cocktail Book” giống hệt như của “Kokuteeru”. Vì vậy mà có thể nói không ngoa rằng trước khi người phương Tây có được kim chỉ nam cho giới pha chế thì người Nhật đã đi trước họ khá lâu rồi.

(còn tiếp...)

Mong mọi người ủng hộ nhiệt tình, vì tôi tin chắc rằng có nhiều người sẽ hứng thú với chủ đề này.

ĐĂNG KÝ CÂU CHUYỆN COCKTAIL

Khi có bài viết mới, chúng tôi sẽ thông báo cho bạn qua Email
Đảm bảo cập nhật kiến thức mới nhất!